Biên độ tỷ giá là gì?

Mỗi ngày làm việc, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm giữa Đồng Việt Nam và Đô la Mỹ trên sbv.gov.vn, theo cơ chế áp dụng từ ngày 04/01/2016 tại Quyết định 2730/QĐ-NHNN ngày 31/12/2015. Giá mua và giá bán giao ngay USD/VND tại các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối phải nằm trong khoảng từ tỷ giá trung tâm trừ biên độ đến tỷ giá trung tâm cộng biên độ. Mức biên độ hiện hành là ±5%, áp dụng từ ngày 17/10/2022 theo Quyết định 1747/QĐ-NHNN, thay cho mức ±3% của Quyết định 1636/QĐ-NHNN ngày 18/08/2015. Đến ngày 27/08/2026 chưa có văn bản thay thế, mức ±5% vẫn đang hiệu lực.

Biên độ chỉ ràng buộc tỷ giá giao ngay giữa Đồng Việt Nam và Đô la Mỹ. Với các ngoại tệ khác, cũng theo Quyết định 1747/QĐ-NHNN, tổ chức tín dụng tự xác định tỷ giá với khách hàng, không áp biên độ. Tỷ giá kỳ hạn USD/VND theo quy định riêng tại Thông tư 02/2021/TT-NHNN, do hai bên thỏa thuận nhưng không vượt mức xác định theo thông tư này.

Từ giữa năm 2008 đến 2022, biên độ đã qua 8 lần điều chỉnh kiểm chứng được: ngày 27/06/2008 nới từ ±1% lên ±2%, ngày 07/11/2008 lên ±3%, ngày 24/03/2009 lên ±5%, ngày 26/11/2009 thu về ±3% cùng đợt nâng tỷ giá bình quân liên ngân hàng lên 17.961 đồng, ngày 11/02/2011 thu về ±1% theo Quyết định 230/QĐ-NHNN cùng đợt nâng tỷ giá bình quân liên ngân hàng từ 18.932 lên 20.693 đồng, tương đương 9,3%, ngày 12/08/2015 nới lên ±2% rồi ngày 19/08/2015 lên ±3% sau khi Trung Quốc phá giá Nhân dân tệ, và ngày 17/10/2022 nới lên ±5% trong bối cảnh Cục Dự trữ liên bang Mỹ tăng lãi suất nhanh.

Công thức

Ngày 26/08/2026, tỷ giá trung tâm ở mức 25.611 đồng một Đô la Mỹ. Trần bằng 25.611 nhân 1,05 bằng 26.891,55 đồng, sàn bằng 25.611 nhân 0,95 bằng 24.330,45 đồng. Trong ngày đó, mọi mức giá mua bán giao ngay USD/VND tại tổ chức tín dụng được phép phải nằm giữa 24.330,45 và 26.891,55 đồng. Sang ngày làm việc kế tiếp, tỷ giá trung tâm mới sinh ra trần và sàn mới.

Cách đọc

So sánh giá bán USD niêm yết của ngân hàng với mức trần tính từ tỷ giá trung tâm cùng ngày. Giá bán sát trần cho thấy sức ép mất giá của Đồng Việt Nam, vì cầu ngoại tệ lớn khiến ngân hàng niêm yết ở mức cao nhất được phép. Báo cáo của Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, Bộ Tài chính ghi nhận trong năm 2025 tỷ giá tại các ngân hàng thương mại thường xuyên neo sát trần biên độ cho phép. Ngược lại, giá giao dịch nằm sâu trong dải cho thấy cung cầu ngoại tệ cân bằng hơn. Trần và sàn dịch chuyển mỗi ngày theo tỷ giá trung tâm, nên giá ngân hàng vẫn có thể tăng liên tục dù khoảng cách tới trần không đổi, khi Ngân hàng Nhà nước nâng dần tỷ giá trung tâm.

Tỷ giá trung tâm hôm nay

Nguồn Ngân hàng Nhà nước, biên độ ±5% theo Quyết định 1747/QĐ-NHNN - mở bảng tỷ giá ngân hàng

Sai lầm thường gặp

• Nghĩ biên độ áp cho mọi ngoại tệ. Thực tế biên độ chỉ áp cho tỷ giá giao ngay USD/VND tại tổ chức tín dụng được phép, các ngoại tệ khác do tổ chức tín dụng tự xác định giá theo Quyết định 1747/QĐ-NHNN.
• Coi nới biên độ là phá giá. Nới biên độ chỉ mở rộng dải dao động cho phép quanh tỷ giá trung tâm, bản thân tỷ giá trung tâm không đổi tại thời điểm nới, Đồng Việt Nam chỉ mất giá khi giá giao dịch thực tế tăng lên trong dải mới.
• Nghĩ biên độ ràng buộc cả giá USD trên thị trường tự do. Biên độ chỉ ràng buộc tổ chức tín dụng được phép, giá mua bán ngoài hệ thống ngân hàng không nằm trong phạm vi quy định này.
• Tính trần và sàn từ tỷ giá niêm yết của ngân hàng thương mại hoặc tỷ giá liên ngân hàng. Số gốc để tính là tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố cho chính ngày giao dịch đó.
• Nghĩ mức ±5% là cố định lâu dài. Từ giữa năm 2008 đến 2022, biên độ đã qua 8 lần điều chỉnh, mỗi lần bằng một quyết định riêng của Ngân hàng Nhà nước.
• Áp biên độ giao ngay cho tỷ giá kỳ hạn. Tỷ giá kỳ hạn USD/VND theo quy định riêng tại Thông tư 02/2021/TT-NHNN, do hai bên thỏa thuận nhưng không vượt mức xác định theo thông tư.

Đặc thù Việt Nam

Cơ chế tỷ giá trung tâm cộng trừ biên độ là cách điều hành riêng của Việt Nam, khác chế độ thả nổi của các đồng tiền lớn. Trước ngày 04/01/2016, mốc neo là tỷ giá bình quân liên ngân hàng, giữ cố định thời gian dài và điều chỉnh từng đợt, có đợt tới 9,3% như ngày 11/02/2011. Từ ngày 04/01/2016, tỷ giá trung tâm biến động hằng ngày nên áp lực thị trường được hấp thụ dần thay vì dồn thành các cú điều chỉnh lớn. Khi tra cứu, lấy tỷ giá trung tâm trên sbv.gov.vn của đúng ngày giao dịch làm số gốc tính trần và sàn, không dùng tỷ giá niêm yết của ngân hàng thương mại hay tỷ giá liên ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• Quyết định 1747/QĐ-NHNN ngày 17/10/2022 của Ngân hàng Nhà nước - Quy định tỷ giá giao ngay giữa Đồng Việt Nam với các ngoại tệ của tổ chức tín dụng được phép, biên độ USD/VND ±5%, hiệu lực từ 17/10/2022, thay thế Quyết định 1636/QĐ-NHNN ngày 18/08/2015. Thông cáo tại sbv.gov.vn/en/w/sbv530810 và xaydungchinhsach.chinhphu.vn.
• Quyết định 2730/QĐ-NHNN ngày 31/12/2015 của Ngân hàng Nhà nước - Công bố tỷ giá trung tâm của Đồng Việt Nam với Đô la Mỹ và tỷ giá tính chéo với một số ngoại tệ khác, áp dụng từ 04/01/2016, thay cơ chế neo theo tỷ giá bình quân liên ngân hàng.
• Thông tư 02/2021/TT-NHNN ngày 31/03/2021 của Ngân hàng Nhà nước - Hướng dẫn giao dịch ngoại tệ trên thị trường ngoại tệ của các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối, gồm quy định riêng cho tỷ giá kỳ hạn USD/VND. Toàn văn tại tulieuvankien.dangcongsan.vn.
• Tạp chí Ngân hàng và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam - tapchinganhang.gov.vn và div.gov.vn, tư liệu các mốc điều hành: Quyết định 230/QĐ-NHNN ngày 11/02/2011 thu biên độ về ±1% và nâng tỷ giá bình quân liên ngân hàng 9,3%, giai đoạn 2011-2015, đợt điều chỉnh 17/10/2022.
• Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, Bộ Tài chính - nief.mof.gov.vn, báo cáo biến động tỷ giá năm 2025 và dự báo 2026: tỷ giá tại các ngân hàng thương mại thường xuyên neo sát trần biên độ cho phép.

Thuật ngữ liên quan

Tỷ giá trung tâmTỷ giá mua - bán